Ανάσταση με το φως της ζωγραφικής

Ο Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς (1577 – 1640) και ο Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράι (1606 – 1669) μας χάρισαν σημαντικές εκδοχές της Ανάστασης.

Στη ζωγραφική του Ρέμπραντ (1606 – 1669), ο Χριστός στέκεται πίσω από τον άγγελο, αλλά δεν είναι πλέον ένας άνθρωπος που μπορούμε να τον διακρίνουμε εύκολα. Η Θέωση επανέρχεται. Το εκτυφλωτικό φως και η ενέργεια που εκπέμπονται από τον σκοτεινό τάφο εκφράζουν μια θεολογική δήλωση και όχι ένα φυσικό φαινόμενο. Μπροστά στη δύναμη του φωτός οι άνθρωποι βρίσκονται σε σύγχυση. Ο Ρέμπραντ, ο κορυφαίος Ολλανδός ζωγράφος του 17ου αιώνα, χρησιμοποίησε με εντυπωσιακή επιτυχία την ίδια τεχνική (όπως και ο Ρούμπενς) με τον Caravaggio: ένα έντονο φως που τονίζει το σκοτάδι γύρω από αυτό.Η δεκαετία του 1630 ήταν μια δημιουργική αλλά και οδυνηρή περίοδος για την προσωπική ζωή του Ρέμπραντ. Αυτό επηρεάζει την οπτική του για το Θείο.

Η δύναμη και η επιβλητική παρουσία του ζωντανού σώματος του Χριστού στον πίνακα του Ρούμπενς ενισχύεται από την πρωτοφανή χρήση του φωτός και της σκιάς.Οι σκοτεινές περιοχές στους πίνακες είναι απροστάτευτα κενές, καθώς το σώμα του Χριστού παίζει με το φως και προβάλλει τη δύναμη απέναντι στη θνητότητα. Αυτή η ευρηματική αντίθεση του φωτός και του σκότους προφανώς προέρχεται από τη «συνάντηση» του Ρούμπενς με το έργο του Caravaggio στην Ιταλία. 

Παρακαλώ διαβάστε περισσότερα στον σύνδεσμο εδώ.

Καλό Πάσχα

Την ημέρα του Πάσχα των Καθολικών, το... Βατικανό έψαλλε στα ελληνικά.

Για την ακρίβεια ο διάκονος Gianpiero Vaccaro, από την επαρχία του Lungro έψαλλε το Ευαγγέλιο της Ανάστασης στην ελληνική γλώσσα, μαζί και με τον Πάπα Φραγκίσκο, από τα χείλη του οποίου ακούσαμε το «Εἰρήνη πᾶσι». 

Παρακολουθήστε το βίντεο Ελληνικά στο Βατικανό 

ΜΙΕΤ και Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η έκδοση από το ΜΙΕΤ της “Ιστορίας της Ελληνικής Επαναστάσεως”, του Τόμας Γκόρντον, σε μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. 

Το βιβλίο είχε μεταφραστεί έπειτα από παραγγελία του Γιάννη Βλαχογιάννη και δεν εκδόθηκε ποτέ, για οικονομικούς λόγους. 

Ο Γκόρντον ήταν φιλέλληνας, είχε πολεμήσει στην ελληνική επανάσταση, είχε φτιάξει σπίτι στο Άργος και η ιστορία του είναι από τις πρώτες που γράφτηκαν και τις πιο αντικειμενικές, γιατί η ελληνική επανάσταση έχει κι αυτή τα σκοτεινά της σημεία. 

Σε αυτή βασίστηκαν ο Τζορτζ Φίνλεϊ και ο Σπυρίδων Τρικούπης για να γράψουν τις δικές τους ιστορίες. Πηγή: www.lifo.gr

Σύγχρονα: το ταξίδι του Πρωθυπουργού στην Άγκυρα

Στ. Παπαθεμελή, Ναρκοθετημένο το ταξίδι στην Άγκυρα 

πηγή: Αντίβαρο, 14-11-2015

Αυτό το ταξίδι στην Άγκυρα ξεκινά με τους απαισιότερους οιωνούς. Λυτοί και δεμένοι έχουν «πέσει» σαν τα κοράκια να μας κατασπαράξουν.

Ο Πρωθυπουργός σύρεται στην Τουρκία σε εντελώς ακατάλληλη ώρα με ολοφάνερα ψυχολογική βία προκειμένου να προβεί εκεί σε «βραχεία χειρί» παράδοση των ανταλλαγμάτων που έταξε το Βερολίνο στον «σουλτάνο», αναλώμασι της Ελλάδος. Απιθάνου θράσους και πολιτικής μωρίας οι δηλώσεις Γιουνκέρ «πού ζούμε, θα τσακωνόμαστε τώρα για δέκα χιλιόμετρα θαλάσσιου πλάτους;»

Δυστυχώς δεν ζούμε εκεί που ζείτε εσείς, κύριε. Με ποιους συνορεύετε εσείς και η καγκελάριος; Καταπατεί, ή έστω αμφισβητεί κάποιος από τους ομόρους σας τα σύνορά σας; Ουδείς!

Ελάτε στα καθ’ ημάς. Αντιμετωπίζουμε έναν δόλιο, αρπακτικό, γείτονα που προσβάλλει έργω και σφετερίζεται την εθνική μας κυριαρχία. Κόντρα στο δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο μας εμποδίζει με casus belli (ούτε αυτού η άρση τέθηκε ως όρος του ταξιδιού) να ασκήσουμε τα αδιαπραγμάτευτα δικαιώματά μας σε Υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Είναι δύναμη Εισβολής, Κατοχής και Εποικισμού στην Κύπρο. Λειτουργεί ως σεσημασμένος κακοποιός.

Νέο διαπραγματευτικό του όπλο το λεγόμενο «προσφυγικό». Λεγόμενο καθώς, όσο περνάει ο καιρός οι πρόσφυγες είναι σταγόνα στον ωκεανό (5% υπολογίζονται τώρα), οι υπόλοιποι είναι λαθρομετανάστες. Μέρκελ – Βρυξέλλες βρήκαν τη «λύση»: να στηθούν στην ελληνική Θράκη «Κέντρα φιλοξενίας μεταναστών». Ψευδωνύμως προσωρινά. Είναι διάχυτο στα διπλωματικά σαλόνια των Αθηνών ότι στόχος των ξένων εξουσιαστών είναι η δημιουργία «Ισλαμικής Ουδέτερης Ζώνης» στη Θράκη με αυτονοήτως βαρύτατες συνέπειες για την ελληνικότητά της. Εφ’ ω και το επίμονο αίτημα «να πέσει ο φράχτης του Έβρου». Το διακινούν ποικιλώνυμοι ελληνόφωνοι «πρόθυμοι».Το αποκρούουν, ευτυχώς, ως εθνικό εφιάλτη γνωρίζοντες και υποψιασμένοι.

Υπάρχουν μουσουλμανικές αραβικές χώρες που κολυμπούν στα πετροδολλάρια, Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Μπαχρέιν, καθώς και η Αίγυπτος. Όμαιμες, ομόθρησκες, ομόγλωσσες με κοινό πολιτισμό και ιστορία. Γιατί οι πλούσιοι αραβομουσουλμάνοι δεν απορροφούν τους λιμοκτονούντες αδελφούς τους και προπαντός δεν τους στηρίζουν να μην ξεσπιτωθούν και να προκόψουν στις ίδιες τις πατρίδες τους; Η απάντηση είναι απλή: οι Άραβες ζουν στη χλιδή τους, τα δυτικά αφεντικά χρειάζονται φτηνό εργατικό δυναμικό, μετακυλίοντας τις χονδρές δαπάνες του σε ενδιάμεσους (π.χ. Ελλάδα).

Οι δουλέμποροι στοιβάζουν κτηνωδώς στα αυτοβυθιζόμενα πλεούμενά τους κατακαημένους αφροασιάτες αφού πιούν αίμα και χρήμα τους. Η Άγκυρα, η μόνη δυνάμενη και υποχρεούμενη να κόψει άπαξ δια παντός αυτή τη ροή, προστατεύει τους δουλεμπόρους και καρπώνεται τα προϊόντα του εγκλήματος. Μέρκελ και γραφειοκρατία των Βρυξελλών, αντί να στρώνουν χαλιά υποδοχής στο «σουλτάνο», να τον πειθαναγκάσουν σε συμμόρφωση του διεθνούς νόμου.

Πονηρά αλώπηξ ο Σόιμπλε τετραγώνισε προχθές (10.11.15) τον κύκλο στο Ecofin εισηγούμενος: «αν έχετε προβλήματα με την ανάπτυξη, δεχθείτε απλώς περισσότερους πρόσφυγες»!

Ο πρωτοσύμβουλός του Χανς Βέρνερ Σιν μάς ενημέρωσε νωρίτερα:

Το χρέος μας από 200% οδεύει στα 240%.

Η κρίση στην Ευρωζώνη θα τραβήξει τουλάχιστον άλλα δέκα χρόνια.[Ζήσε μαύρε να φας τριφύλλι και τον Αύγουστο σταφύλι].

Το ευρώ δεν μπορεί να λειτουργήσει σε καθεστώς Ε.Ε. ανεξάρτητων κρατών, άρα να μετασχηματιστεί αυτή σε ενιαίο κράτος.

Τελικά, κατά τη φωνή του κυρίου του: «η καλύτερη λύση για την Ελλάδα, να βγει από το ευρώ με διπλό νόμισμα», έμμονη ιδέα του προϊσταμένου του.

Ο λαός μας είναι (πολυ)παθός από το παταγωδώς αποτυχημένο ευρωπείραμα. Συζητήσιμο κατά πόσον είναι και μαθός. Πριν πάντως από αυτό η βιομηχανική μας παραγωγή συνεισέφερε το 23% στο ΑΕΠ, τώρα μόλις το 8%. Πρίν η γεωργική μας παραγωγή απασχολούσε το 40% του πληθυσμού εισφέροντας το 15% στο ΑΕΠ, σήμερα το 6%. Η ΚΑΠ την κατέστρεψε κυριολεκτικά, ενώ εξαχρείωσε με τις επιδοτήσεις τους αγρότες μας.

Επιπολλάζουσα νόσος ο εθνομηδενισμός. «Τα του Φίλη τω Φίλη» σχολίασε ο Αρχιεπίσκοπος! Αλλά ο δράστης ξαναχτύπησε. Όχι την ιστορία, την κυβέρνησή του τραυμάτισε βαρύτατα ο καψερός. Λειτουργεί σε διατεταγμένη υπηρεσία αποπροσανατολισμού; To απευχόμαστε. Θα αυτοπροστατευόταν οπωσδήποτε η κυβέρνηση με μία άμεση μετακίνησή του, [...]

Τυχόν εμμονή στην «φίλια» συμπεριφορά θα αποδειχθεί μοιραία.

Τα ολίγιστα Σκόπια «έφτυσαν» τα ΜΟΕ του κ. Κοτζιά: μετονόμασαν το μουσείο τους σε «Αλέξανδρος ο Μακεδών». Ελλαδική αντίδραση: αναφορά στην Ε.Ε-ΝΑΤΟ. Ώδινεν όρος και έτεκε μυν!

Θέλουμε αποτέλεσμα; Κάντε το όπως οι Βούλγαροι: οι σκοπιανοί έστησαν ανδριάντα του Συμεών Ράντεφ που οι Βούλγαροι θεωρούν ήρωά τους. Τούς «έτριξαν τα δόντια» και ο ανδριάντας άρον-άρον αποκαθηλώθηκε.

Και για τον σημερινό καίτοι αδρανούντα Έλληνα ισχύει το μακρυγιάννειον:

«Όταν μου πειράζουν την πατρίδα μου και τη θρησκεία μου, θα μιλήσω, θα ΄νεργήσω κι ό,τι θέλουν ας μου κάνουν».

΅Βία και ανεκτικότητα»

Ο εορτασμός για τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς για το 2015 είναι αφιερωμένος στο δίπολο «Βία και Ανεκτικότητα». Αυτό κάνει εντονότερη την μνήμη αδικοχαμένων ανθρώπων και ισχυρότερη την ανάγκη της σύνεσης και της ψυχραιμίας.

26 χρόνια πέρασαν από την δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη, του πολιτικού της νεώτερης Ελλάδας που έπεσε νεκρός από τα πυρά των τρομοκρατών και έγινε σύμβολο δημοκρατίας.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1989, η 17 Νοέμβρη δολοφονεί τον πολιτικό Παύλο Μπακογιάννη, στην είσοδο του πολιτικού του γραφείου, προκαλώντας οδυνηρό κλονισμό στον πολιτικό κόσμο και στην κοινή γνώμη, βυθίζοντας στο πένθος την οικογένειά του. 

«"...Κι έχε στο νου σου έχε στο νου σου πάντοτε 

μ' ακούς; το αχ που

βγάνει ο σκοτωμός το αχ που βγάν' η αγάπη..."

Οδυσσέας Ελύτης, "Ο κήπος του Ευωχείρ"» 

Και μια πληροφορία: την φράση «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα» την είπε πρώτη φορά στο Ελληνικό Κοινοβούλιο ο Π. Μπακογιάννης. Από τότε έως τώρα την έχω ακούσει από διαφορετικές προσωπικότητες ανθρώπων με διαμετρικά αντίθετη κοινωνική και ιδεοπολιτική προέλευση. Ας αναλογιστούμε τι σημαίνει το ότι την επιλέγουν, πέραν της εντύπωσης που επιθυμούν.

Στάθης Σταυρόπουλος, ο νοήμων του 2014 και το Δημοψήφισμα του 2015

Από σελίδα τυπωμένου ημερολογίου μια οξυδερκής παρατήρηση με πολλαπλές ερμηνείες:

«Το έργον της διδασκαλίσσης» στο Παρίσι και στην Αθήνα του 1898

Μαθήτριες του Αρσακείου Διδασκαλείου

Tο έργον της διδασκαλίσσης, περιοδικό Eθνική Aγωγή, Aθήναι 1898 from

Πολεμικό Ναυτικό, Γιώργος Λυκάκης: Καθήκον και Ήθος

Τέτοιες μέρες, πριν 3 χρόνια, μια μάνα θρηνούσε την απώλεια του παιδιού της. Στις 19 Αυγούστου 2010, ο σημαιοφόρος του Πολεμικού Ναυτικού Γιώργος Λυκάκης έπεσε στο κενό από ύψος 22 μέτρων στη δύσκολη δοκιμασία της «αράχνης», κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του, στη Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών. Το διπλό δίχτυ ασφαλείας δεν λειτούργησε. Σκίστηκε (προφανώς από κακή συντήρηση), και το κορμί του αξιωματικού έπεσε με δύναμη στο έδαφος.

Ήταν 24 ετών.

Για μια-δυό μέρες έγραψαν σχετικά οι εφημερίδες και τα blogs, και αυτό ήταν. Το θέμα ξεχάστηκε. Η υπόθεση όμως είχε συνέχεια. Ο διοικητής της Μονάδας και ο υπεύθυνος εκπαιδευτής κάθισαν στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Τα κομματιασμένα σκοινιά ήταν μάρτυρες βαριάς αμέλειας. 

Στο δικαστήριο όμως, υπήρχε ένας απρόσμενος μάρτυρας υπεράσπισης: Η μάνα του άτυχου αξιωματικού!

Κανείς δεν την είδε ποτέ. Δεν βγήκε στα κανάλια, ούτε στις εφημερίδες. Η κυρία Ελένη Λυκάκη.

«Δεν ζητώ την τιμωρία κανενός. Κανένας δεν ήθελε το θάνατο του παιδιού μου. Ζητώ μόνο να μην θρηνήσει άλλη μάνα εξαιτίας ενός λάθους… Ο γιος μου τίμησε την πατρίδα, και αυτή τη στάση θα ήθελε να κρατήσω». Αυτά είπε, μεταξύ άλλων, στο δικαστήριο. Λόγια που κανένας, εκτός αίθουσας, δεν πληροφορήθηκε καθώς κανένα μέσο ενημέρωσης δεν παρουσίασε το θέμα.

Στην αγόρευσή του ο στρατιωτικός εισαγγελέας ήταν καταπέλτης. Κρατώντας στο χέρι του το κομμένο σκοινί, είπε στους κατηγορούμενους ότι με αυτό το σκοινί έπρεπε να τους κρεμάσει. Και κατέληξε: «Αυτή η γυναίκα σήμερα έδωσε σε όλους μαθήματα ήθους!». (Το δικαστήριο τελικά αθώωσε τους κατηγορούμενους).

Στον τάφο του 24χρονου παλικαριού είναι σκαλισμένες λίγες λέξεις. Κρατάω αυτές:

«Γιε μας… Για την πατρίδα τα νιάτα σου!»

(ευχαριστώ για τις πληροφορίες την εξαδέλφη του Γιώργου Λυκάκη)

Από τον τοίχο του Δημήτρη Αλικάκου στο facebook

Η μάστιγα (κατάρα) της Ασίας - The blight of Asia

The blight of Αsia - Η καταστροφή της Σμύρνης from spetsiotou

Τα σχολεία κατά την τουρκοκρατία

Μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὁ πρῶτος οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος ἐπαναλειτουργεῖ τὴν πατριαρχικὴ Σχολὴ Κων/πόλεως ἤ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολὴ, ὅπως ὀνομάζεται μετὰ τὴν ἅλωση, ἡ ὁποία εἶναι τὸ φυτώριο τῶν ἀξιωματούχων κυρίως τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ οἱ ἐλάχιστοι λόγιοι[1] πού ἔμειναν στὴν Κων/πολη, τὴν Θεσ/νίκη καὶ σὲ ἄλλες πόλεις συγκεντρώνουν γύρω τους μικρὸ ἀριθμὸ μαθητῶν. ʺΤούτων οἱ μαθηταὶ περιβληθέντες τὸ ἱερατικὸν σχῆμα –διότι οἱ Τοῦρκοι ἐσέβοντο πῶς μόνον τοὺς κληρικοὺς καὶ τοὺς ἰατροὺς- ἐδίδασκον τὰ γράμματα εἰς περιωρισμένον κύκλον μαθητῶν ἐν μοναῖς ἢ ναοῖς. Ἡ παιδεία τότε ἤρχιζε διὰ τῶν ἱερῶν γραμμάτων τῆς Ὀκτωήχου, τοῦ Ψαλτηρίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐκκλησιαστικῶν βιβλίωνʺ[2]. 

Τὸ 1593 μία συνοδικὴ πράξη -ἔγινε ἐπὶ Ἱερεμία Β΄ τοῦ Τρανοῦ, ὁ ὁποῖος ἔγινε οἰκουμενικὸς πατριάρχης ἐπανειλημμένως τὰ ἔτη 1572-1595- ὁρίζει στοὺς κατὰ τόπους ἐπισκόπους νὰ μεριμνοῦν γιὰ τὴν σύσταση καὶ συντήρηση σχολείων ʺὥστε τὰ θεία καὶ ἱερὰ γράμματα δύνασθαι διδάσκεσθαι, βοηθεῖν δὲ κατὰ δύναμιν τοῖς ἐθέλουσι διδάσκειν καὶ τοῖς μαθεῖν προαιρουμένοις, ἐὰν τῶν ἐπιτηδείων χρείαν ἔχωσινʺ[3]. Μὲ τὴν προστασία λοιπὸν τοῦ κλήρου ἐνισχύεται ἡ παιδεία στὸν ὑπόδουλο Ἐλληνισμὸ, ἀφοῦ ἰδρύονται καὶ συντηροῦνται μικρὰ ἔστω καὶ ταπεινὰ σχολεία πλησίον τῶν ἐπισκόπων, τὰ ὁποία στεγάζονται κυρίως στὰ κελιὰ πού εὑρίσκονται ἐντὸς τοῦ περιβόλου τῶν ναῶν καὶ τῶν μονῶν, τὰ γνωστὰ μετέπειτα ʺκοινὰ ἤ γραμματοδιδασχολείαʺ. Συνήθως, ὅπου ὑπῆρχαν κοινὰ σχολεία δημιουργοῦνται ἀνώτερα, τὰ ὁποῖα συντηροῦνται καὶ μὲ δωρεὲς καὶ κληροδοτήματα πλουσίων Ἑλλήνων, ὅπως τὰ Ζωγράφεια Διδασκαλεία(ἀρρένων καὶ θηλέων) στὸ Κεστοράτι τῆς Β. Ἠπείρου 1873-1892. 

Ὅπου ὅμως οἱ τοπικὲς τουρκικὲς ἀρχὲς εἶναι ἰδιαιτέρως αὐστηρὲς τὰ σχολεία δὲν ἔχουν συνεχή καὶ ἀπρόσκοπτη σχολικὴ δράση-ζωὴ καὶ τότε λειτουργοῦν κρυφὰ. Κρυφὰ σχολεία πρέπει νὰ λειτουργοῦσαν μετὰ τὴν ἅλωση σὲ πολλὲς περιοχὲς τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος, τῆς Β. Βαλκανικῆς, τὴς Ἀν. Θράκης καὶ τῆς Μ. Ἀσίας, διότι εἶχαν ἀνάγκη ἀπό ἱερεῖς καὶ ψάλτες ἀλλὰ καὶ ἐπειδὴ οἱ Ἕλληνες ἤθελαν τὰ παιδιὰ τους νὰ μάθουν γράμματα, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Τοῦρκος περιηγητὴς Χατζὴ Κάλφα μᾶς πληροφορεῖ ὅτι οἱ Ἕλληνες στέλνουν τὰ παιδιὰ τους στὸ Ἅγιον Ὄρος ʺμὲ τὸ σωρὸʺ γιὰ νὰ μάθουν γράμματα. Ἀλλὰ, ἐπειδὴ λειτουργοῦσαν κρυφὰ, δὲν τὰ ἀναφέρουν οἱ τῶν σκοτεινῶν αἰώνων συγγραφεὶς, διότι ἡ ἀναφορὰ θὰ ἦταν μοιραία γιὰ τοὺς διδασκάλους καὶ τὸν Ἑλληνισμὸ[4]. Ἀπόδειξη ὅτι καὶ τὸ τυπογραφεῖο, πού ἔκανε ὁ πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις στὴν Κων/πολη, τὸ ἔκλεισαν οἱ Τοῦρκοι μετὰ ἀπὸ ὀλίγους μῆνες καὶ τὸν Κοσμὰ τὸν Αἰτωλὸ(1714-1779) ἐπειδὴ ἴδρυσε σχολεία καὶ ἐπειδὴ προέτρεπε τοὺς Ἕλληνες νὰ στέλνουν τὰ παιδιὰ τους στὸ σχολεῖο, τὸν κρέμασαν στὸ χωριὸ Κολικόντασι τῆς Β. Ἠπείρου. 

Ὁ Στέφανος Κανέλλος ὅμως -πού γεννήθηκε τὸ 1792, σπούδασε ἰατρικὴ στὴν Δύση, ἔλαβε διδακτορικὸ δίπλωμα ἰατρικῆς, λογοτέχνης καὶ μουσικὸς πού ἔγραψε καὶ μελοποίησε φλογερὰ πατριωτικὰ θούρια καὶ ἔσπευσε ἀπὸ τοὺς πρώτους ἀπὸ τὸ Βουκουρέστι, ὅπου δίδασκε, στὴν ἀγωνιζόμενη Ἑλλάδα καὶ σκοτώθηκε στὴν Κρήτη το 1823- γράφει σὲ ἐπιστολὴ του τὸ 1822 στὸν φιλέλληνα γερμανὸ συγγραφέα Ἴκεν ὅτι τὰ παιδιὰ πήγαιναν κρυφὰ στὸ σχολεῖο. Ὁ δὲ Φῶτος Χρυσανθακόπουλος (Φωτάκος), ὁ ὁποῖος γεννήθηκε το 1798, φιλικὸς καὶ ὑπασπιστὴς τοῦ Θ. Κολοκοτρώνη, γράφει τὸ 1829 στὰ Ἀπομνημονεύματά του, πού ἐκδόθηκαν τὸ 1858: ʺΜόνοι των οἱ Ἕλληνες ἐφρόντιζον διὰ τὴν Παιδείαν, ἡ ὁποῖα συνίστατο εἰς τὸ νὰ μανθάνουν τὰ κοινὰ γράμματα καὶ ὀλίγην ἀριθμητικὴν ἀκανόνιστον. Ἐν ἐλλείψει δὲ διδασκάλου ὁ ἱερεὺς ἐφρόντιζεν περὶ τούτου. Ὁλα αὐτὰ ἐγίνοντο ἐν τῷ σκότει καὶ προφυλακτὰ ἀπὸ τοὺς Τούρκουςʺ[5]. Ἀλλὰ καὶ ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης διηγεῖται στὸν ἀπομνηματογράφο του Γεώργιο Τερτσέτη: ʺΕἰς τὸν καιρὸ τῆς νεότητος, ὅταν ἠμποροῦσα νὰ μάθω κάτι τὶ, σχολεία, ἀκαδημίαι δὲν ὑπῆρχαν… Τὸ ψαλτήρι, τὸ κτωήχι[6], ὁ μηναῖος[7], ἄλλαι προφητεῖαι ἦσαν τὰ βιβλία, ὅπου ἀνέγνωσαʺ[8]. Ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχαν σχολεία, πού ἔμαθε ὁ Κολοκοτρώνης νὰ διαβάζει; Δίπλα σὲ κάποιον ἱερέα, σὲ κάποιο κρυφὸ σχολειό, ὅπου δίδασκε ἕνας Ἕλληνας, πού γνώριζε ἀνάγνωση καὶ γραφὴ. 

Ὅτι ὑπῆρχαν κρυφὰ σχολεία κατὰ τὴν Τουρκοκρατία τὸ ἐπιβεβαιώνουν καὶ ὁ πίνακας τοῦ Ν. Γύζη, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε τὸ 1842 στὴν Τήνο καὶ θὰ εἶχε πληροφορίες ἀπὸ τοὺς παλαιοτέρους ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς ὑπόδουλους στὴν ἐποχὴ του Ἕλληνες, καθώς καὶ το ποίημα ʺΚρυφὸ Σχολεῖοʺ τοῦ Ἰ. Πολέμη, ὁ ὁποῖος γεννήθηκε τὸ 1862 στὴν Ἀθήνα καὶ εἶχε ἐπίσης πληροφορίες γιὰ τὰ παλαιότερα ἀλλὰ καὶ τῆς ἐποχῆς του κρυφὰ σχολεία στὴν Μακεδονία, Θράκη κλπ. 

ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ[9] 

Ἀπ’ ἔξω μαυροφορ’ ἀπελπισιὰ, 

Πικρῆς σκλαβιᾶς χειροπιαστὸ σκοτάδι, 

Καὶ μέσα στὴ θολόχτιστη ἐκκλησιὰ 

(στὴν ἐκκλησία πού παίρνει κάθε βράδυ τὴν ὄψη τοῦ σχολείου), 

Τὸ φοβισμένο φῶς τοῦ καντηλιοῦ 

Τρεμάμενο τὰ ὀνείρατα ἀναδεύει 

Καὶ γύρω τὰ σκλαβόπουλα μαζεύει 

Ἐκεῖ καταδιωγμένη κατοικεῖ 

Τοῦ σκλάβου ἡ ἀλυσόδετη πατρίδα 

Βραχνὰ ὁ παπὰς ὁ δάσκαλος ἐκεῖ 

Θεριεύει τὴν ὰποσταμένη ἐλπίδα 

Με λόγια μαγικὰ 

Ἐκεῖ ἡ ψυχὴ πικρότερο ἀγροικᾶ 

Τὸν πόνο τῆς σκλαβιᾶς της, ἐκεῖ βλέπει 

Τί ἔχασε, τὶ ἔχει, τὶ τῆς πρέπει. 

Κὶ ἀπ’ τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ ψηλὰ, 

Πού ἐβούβανε τὰ στόματα τῶν πλάνων 

Καὶ ρίχνει καὶ συντρίβει καὶ κυλᾶ 

Στὴν ἄβυσσο τοὺς θρόνους τῶν τυράννων, 

Κὶ ἀπὸ τὴ σιγαλιὰ 

Ποὺ δένει στὸ λαιμὸ πνιγμοῦ θηλιὰ, 

Κὶ ἀπ’ τῶν προγόνων τὰ ἄφθαρτα βιβλία, 

Πού δείχνουν τὰ πανάρχαια μεγαλεία, 

Ἕνας ψαλμὸς ἀκούγεται βαθὺς 

Σὰν μελωδίες ἑνὸς κόσμου ἄλλου 

Κὶ ἀνατριχιάζει ἀκούοντας κάθεὶς 

Προφητικὰ τὰ λόγια τοῦ δασκάλου 

Μὲ μιὰ φωνὴ βαριὰ: 

ʺΜὴ σκιάζεστε στὰ σκότη. Ἡ λευτεριὰ, 

Σὰν τῆς αὐγῆς τὸ φεγγοβόλο ἀστέρι, 

Τῆς νύχτας τὸ ξημέρωμα θὰ φέρειʺ. 

Καὶ ὀρισμένα ὅμως σχολεία, τὰ ὁποῖα ἐπέτρεπαν οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς νὰ λειτουργοῦν, λειτοργοῦσαν σὰν κρυφὰ π.χ. στὸ χωριὸ Ταξιάρχης Χαλκιδικῆς τὸν 19ο αἰῶνα τὸ σχολεῖο, τὸ ὁποῖο στεγαζόταν σὲ μικρὴ αἴθουσα τοῦ αὐλείου χώρου τοῦ ναοῦ τοῦ Ἀρχαγγέλου Μιχαὴλ, στὴν ὁποία σήμερα στεγάζεται τὸ ἐκκλησιαστικὸ μουσεῖο, λειτουργοῦσε μόνο τὸ βράδυ, ὅπως ἔλεγαν ὁ Δημήτρης Παπαϊωάννου, πού ἀποφοίτησε πρὶν ἀπὸ τὸ 1880 καὶ μετὰ ὑπηρέτησε ὡς δάσκαλος στὸ σχολεῖο αὐτό, ὁ Γεώργιος Ζέλλιος, πού ἀποφοίτησε πρὶν ἀπὸ το 1890 καὶ πολλοὶ ἄλλοι παλαιοὶ κάτοικοι τοῦ χωριοῦ, διότι οἱ Τοῦρκοι ἀστυνομικοὶ καὶ ὑπάλληλοι, πού πήγαιναν ἀπὸ τὸν Πολύγυρο καὶ ἀπὸ ἄλλα μέρη τῆς Χαλκιδικῆς –στὸν Ταξιάρχη[10] δὲν πήγαιναν τουρκικές ἀρχές- ἔφευγαν ἐνωρὶς τὸ ἀπόγευμα καὶ δὲν ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ συλλάβουν τοὺς μαθητές καὶ νὰ τοὺς κάνουν γενιτσάρους. Λειτουργοῦσε τὸ βράδυ καὶ γιὰ νὰ διδάσκουν οἱ δάσκαλοι τὰ ἐπιτεύγματα τῶν προγόνων μας, τὴν ἔνδοξη ἑλληνικὴ ἱστορία. 

Καὶ ξένοι γράφουν γιὰ τὸ κρυφὸ σχολεῖο, ὅπως ὁ Γάλλος René Puayx στὸ βιβλίο τουʺThe Sorrows of Ἐρίτηςʺ: «…κουβεντιάζω μὲ τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς. Ἡ περιγραφὴ τῶν προσπαθειῶν τους νὰ συντηρήσουν τὴν ἑλληνικὴ ἱδέα κάτω ἀπὸ τὴν τουρκικὴ ἐξουσία, προσπάθειες πού τὶς περιέγραφαν ἀπλὰ, σὰν νὰ ἦταν γιὰ κάτι τελείως φυσικὸ, ἀποκάλυπταν χαρακτηριστικὰ ἀξιοθαύμαστα. Θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ἀφιερώσει ἕνα ὡραῖο κεφάλαιο στὸ σῶμα τῶν Ἑλλήνων δασκάλων τῆς Ἠπείρου, πού ἀντιμετωπίζοντας τόσες ἀντιξοότητες καὶ ταπεινώσεις, δὲν ἔπαυαν ἕνεκα τούτου νὰ προχωροῦν τὸ πατριωτικὸ τους ἔργο. Κανένα ἑλληνικὸ βιβλίο δὲν γινόταν δεκτὸ, ἄν εἶχε τυπωθεῖ στὴν Ἀθήνα. Ἔπρεπε ὅλα νὰ ἔρθουν ἀπὸ τὴν Κων/πολη. Ἡ ἑλληνικὴ ἱστορία ἦταν ἀπαγορευμένη. Ἔτσι, ἔκαναν συμπληρωματικὲς μυστικὲς παραδόσεις, ὅπου χωρὶς βιβλίο, χωρὶς τετράδιο, ὁ μικρὸς Ἠπειρώτης ἐμάνθανε νὰ γνωρίζει τὴν μητἐρα πατρίδα του, τὸν ἐθνικὸ του ὕμνο, τὰ ποιήματα καὶ τοὺς ἤρωές του. Οἱ μαθητὲς κρατοῦσαν στὰ χέρια τους τὴν ζωὴ τῶν δασκάλων τους. Ἕνας λόγος ἀστόχαστος ἤ μιὰ καταγγελία θὰ ἦταν μοιραία…». 

Καὶ ἡ δημοτικὴ μας ποίηση ἐπιβεβαιώνει τὴν λειτουργία τοῦ κρυφοῦ σχολείου: 

ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΑΚΙ 

Φεγγαράκι μου λαμπρὸ 

Φέγγε με νὰ περπατῶ, 

Νὰ πηγαίνω στὸ σχολειὸ, 

Νὰ μαθαίνω γράμματα, 

Γράμματα, σπουδάγματα, 

Τοῦ Θεοῦ τὰ πράγματα. 

Νομίζω τὰ ἱστορικὰ ἀπομνημονεύματα, γραφέντα ἀπὸ αυτόπτες καὶ εἰδήμονες τῶν προσώπων καὶ πραγμάτων ἄνδρες, ἔχουν μεγάλη ἀξία ὡς ἱστορικὴ πηγὴ, ἀλλὰ καὶ ἡ ἄγραφη παράδοση, πού κράτησε στοὺς σκοτεινοὺς αἰῶνες ἀναμμένη σὲ ὅλο τὸν ὑπόδουλο ἑλληνισμὸ τὴν σπίθα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ κεράκι τῆς Ὀρθοδοξίας, δὲν ὑστερεῖ ὡς ἱστορικὴ πηγὴ, καὶἐπιβεβαιώνουν καὶ ἀποδεικνύουν τὴν ὕπαρξη τῶν κρυφῶν σχολείων κατὰ τὴν τουρκοκρατία. 

*Δρ. Ζέλλιου – Μαστοροκώστα Ἐρατῶς, Φιλολόγου-Ἱστορικοῦ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ‘Ἐρῶ’, Θ΄ τχ., Ιαν.-Μάρτ. 2012 

[1] Ἐρ. Ζέλλιου Μακροκώστα, Ἡ παιδεία κατὰ τὴν περίοδο τῆς τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη, Μαίανδρος, 1998, 6,7-10. 

[2] Παπὰς Π.Ν., Ἐκπαίδευσις, Μεγάλη Ἑλληνικὴ Ἐγκυκλοπαίδεια (Δρανδάκη), τ. 1, 6. 628. 

[3] Ἐρ. Ζέλλιου Μακροκώστα, Ἡ παιδεία κατὰ τὴν περίοδο τῆς τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη, Μαίανδρος, 1998, σημ. 1, 6. 19. 

[4] Ἐρ. Ζέλλιου Μακροκώστα, Ἡ παιδεία κατὰ τὴν περίοδο τῆς τουρκοκρατίας, Θεσσαλονίκη, Μαίανδρος, 1998, σημ. 1, 6. 11. Στὸ Ἅγιον Ὄρος, τὸ ὁποῖο εἶχε κάποια προνόμια, πρέπει οἱ μοναχοὶ νὰ ίδασκαν τὰ ἀναγκαῖα γράμματα γιὰ τὴν Θεία Λειτοργία ἀπὶ τοὺς πρώτους αἰῶνες τῆς τουρκοκρατίας. 

[5] Φ. Χρυσανθακόπουλος, Ἀπομνημονεύματα περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, Ἀθῆναι, Ἐταιρία Πελποννησιακῶν σπουδῶν, 1974, τ. 1, 6. 36. 

[6] Ὀκτάηχος. 

[7] Μηνολόγιο. 

[8] Γ. Τερτσέτης, Ὁ γέρων Κολοκοτρώνης. Διήγησις συμβάντων τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς ἀπὸ τὸ 1770-1836. Ὑπαγόρευσε Θ. Κ. Κολοκοτρώνης, Ἀθῆναι 1846. 

[9] Ἀπὸ τὴν ποιητικὴ συλλογὴ ʺἈλάβαστρα 1900ʺ. 

[10] Τὸ χωριὸ Ταξιάρχης βρίσκεται στὸ κέντρο τοῦ Χολομῶντα καὶ πολλοὶ νέοι ἀπὸ τὴν Χαλκιδικὴ, ἐπειδὴ δὲν ἀνέχονταν τὸν τουρκικὸ ζυγὸ, γίνονταν κλέφτες καὶ ζοῦσαν ἐλεύθεροι στὸ δάσος τοῦ Χολομῶντα. Αὐτοὺς φοβόντουσαν οἱ Τοῦρκοι καὶ ἔφευγαν ἐνωρὶς ἀπὸ τὸ χωριὸ αὐτὸ. 

Ο όρκος των αρχαίων Ελλήνων

Οὐ καταισχυνῶ τὰ ὅπλα,
οὐδ' ἐγκαταλείψω τὸν προστάτην ὢ ἂν στοίχω,
 ἀμυνῶ δὲ καὶ ὑπὲρ ἱερῶν καὶ ὁσίων,
καὶ μόνος καὶ μετὰ πολλῶν,
καὶ τὴν πατρίδα οὐκ ἐλάττω παραδώσω,
πλείω δὲ καὶ ἀρείω ὅσης ἂν παραδέξωμαι.

 Καὶ συνήσω τῶν ἀεὶ κρινόντων,
καὶ τοὶς θεσμοὶς τοὶς ἰδρυμένοις πείσομαι,
καὶ οὓς τίνας ἄλλους ἰδρύσεται τὸ πλῆθος ἐμφρόνως.
Καὶ ἂν τὶς ἀναιρεῖ τοὺς θεσμοὺς ἢ μὴ πείθηται οὐκ ἐπιτρέψω,
ἀμυνῶ δὲ καὶ μόνος καὶ μετὰ πάντων.
Καὶ τὰ ἱερά τα πάτρια τιμήσω.

 Ἴστορες θεοὶ
Ἀγραυλος, Ἐνυάλιος, Ἄρης, Ζεύς, Θαλλῶ, Αὐξῶ, Ἠγεμόνη

Δὲ θὰ ντροπιάσω τὰ ὅπλα μου,
οὔτε θὰ ἐγκαταλείψω τὸν συμπολεμιστή μου
ὅπου κι ἂν ταχθῶ νὰ πολεμήσω,
θὰ ὑπερασπίζω τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια,
καὶ μόνος καὶ μὲ πολλούς,
καὶ τὴν πατρίδα δὲ θὰ παραδώσω μικρότερη,
ἀλλὰ μεγαλύτερη καὶ πολεμικότερη ἀπ' ὅση θὰ μοῦ παραδοθεῖ.

Θὰ πιστεύω στοὺς Θεοὺς
καὶ στοὺς ἰσχύοντες νόμους θὰ ὑπακούω,
καὶ σὲ ὅσους ἄλλους νόμιμα θεσπισθοῦν.
Κι ἂν κάποιος ἀναιρέσει ἢ ἀμφισβητήσει
τοὺς θεσμοὺς δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψω,
θὰ τὸν πολεμήσω εἴτε μόνος εἴτε μὲ ὅλους.
Καὶ τὶς ἱερὲς παρακαταθῆκες τῶν πατέρων θὰ τιμήσω.

Μάρτυρές μου οἱ θεοὶ
Ἀγραυλος, Ἐνυάλιος, Ἄρης, Ζεύς, Θαλλῶ, Αὐξῶ, Ἠγεμόνη

Αρχαία ελληνική σκέψη και Χριστιανισμός

Το σύνολο των χριστιανικών αντιλήψεων περιλαμβάνεται στην ελληνική σκέψη, εκατοντάδες ή και χιλιάδες έτη πρὶν τὴν ἐμφάνιση τοῦ Χριστιανισμού στὸ προσκήνιο της ιστορίας. Εντελώς ενδεικτικά μπορούμε να θυμηθούμε τις θεολογικές και ηθικές αρχές τῶν Ἑλλήνων όπως τις διετύπωσαν ορισμένοι από τους επιφανέστερους:

Ο Ξενοφάνης καὶ ὁ Σωκράτης πίστευαν πὼς ὁ Θεὸς εἶναι ἕνας, αἰώνιος καὶ ἀμετάβλητος, ἔξω ἀπὸ τὸ χῶρο, ἄϋλος καὶ ἀθέατος, ἐνῶ δὲν ξεφεύγει τίποτα ἀπὸ τὴν προσοχή του: "τὸν δὲ θεοῦ ὀφθαλμὸν πάντα ὁρᾶν". Ἡ θεία Πρόνοια φροντίζει τὰ πάντα:"τὴν δὲ τοῦ Θεοῦ φρόνησιν... πάντων ἐπιμελεῖσθαι".

Ο Ὅμηρος καὶ ὁ Πλάτων θεωροῦν πὼς ὁ Θεὸς εἶναι πανάγαθος καὶ δὲν εὐθύνεται γιὰ τὶς δυστυχίες τῶν ἀνθρώπων.

Ο Πίνδαρος λέει πὼς οἱ ψυχὲς τῶν εὐσεβῶν εἶναι στὸν οὐρανὸ καὶ δοξολογοῦν μὲ ὕμνους τὸ Θεὸ:"... μάκαρα μέγαν ἀσίδοντ' ἐν ὕμνοι". Ανάλογες ἀπόψεις εἶχαν καὶ οἱ Ἀριστοτέλης, Τίμαιος, Ἐπίχαρμος, Θαλὴς Σόλων, Ἐπίκουρος, Θεαίτητος, Ξενοφάνης κ.ἅ.

Αρκετές είναι οι ρήσεις των αρχαίων Ελλήνων που αποκαλύπτουν τις θέσεις τους απέναντι στον άνθρωπο, το θείο και την αρετή και ταυτίζονται με αντίστοιχες εὐαγγελικὲς:

"Τὸν δὲ ἐχθρὸν φίλον ποιείν" (Κλεόβουλος) / "Εἰρήνευσον μὲ τὸν ἀντίδικόν σου ταχέως" (Ματθαῖος Ε25)

"Πράον εἶναι" (Χίλων) / "Μακάριοι οἱ πραεῖς" (Ματθαῖος Ε5)

"Τὸν δὲ ἐχθρὸν εὐεργετείν" (Κλεόβουλος) / "Εὐεργετεῖτε ἐκείνους οἵτινές σας μισούσι" (Ματθαῖος Ε44)

"Πατρὸς δὲ καὶ υἱοῦ ἡ αὐτὴ ἦπερ τοῦ Θεοῦ πρὸς ἄνθρωπον" (Ἀριστοτέλης) / "Ἐὰν ἐσεῖς λοιπόν, πονηροὶ ὄντες, ἐξεύρητε νὰ διδητε καλᾶς δόσεις εἰς τὰ τέκνα σας, πόσω μᾶλλον ὁ Πατήρ σας ὁ ἐν τοὶς οὐρανοὶς θέλει δώσει ἀγαθὰ εἰς τοὺς ζητοῦντας παρ' αὐτοῦ ;" (Ματθαῖος Ζ11)

"Οὐ διαμειψόμεθα τῆς ἀρετῆς τὸν πλοῦτον" (Σόλων) / "Δυσκόλως θέλει εἰσέλθει πλούσιος εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ οὐρανοῦ" (Ματθαῖος ΙΘ23)

"Πεφυλαγμένος ἄνδρα ἕκαστον, ἄρα μὴ κρυπτὸν ἐχθρὸς ἔχων καρδίη φαιδρῶ προσενέπη προσώπω" (Σόλων" / "Ἔρχονται πρὸς ἐσᾶς μὲ ἐνδύματα προβάτων, ἔσωθεν ὅμως εἶναι λύκοι ἅρπαγες" (Ματθαῖος Ζ15) 

 Bιβλιογραφική αναφορά :

 Κ.Πλεύρης, Οι Έλληνες, τόμος α', Νέα Θέσις

 Droit Roger Pol (επ.), Οι Έλληνες, οι Ρωμαίοι, και εμείς. Η επικαιρότητα του αρχαίου κόσμου, Αλεξάνδρεια

Edward Yudenich - 7 years old

Χωρίς σχόλια!

Η αξιοπρέπεια του Νικηταρά

Η Ελληνική κυβέρνηση, επί Όθωνα, τον συνέλαβε το  1839 και τον καταδίκασε, αν και παντελώς αθώο, σε ενάμιση χρόνο φυλακή, με τη κατηγορία της «προδοσίας». 

Μετά από 1,5 χρόνο τον ελευθέρωσαν και κατάντησε ζητιάνος στα σοκάκια του Πειραιά. 

Η αρμόδια αρχή η οποία χορηγούσε πόστα είχε ορίσει μια ορισμένη μέρα στον ήρωα επαίτη μια θέση μια μέρα της εβδομάδος κοντά στην εκκλησία της Ευαγγελίστριας και του επέτρεπε (!) να επαιτεί κάθε Παρασκευή! Αυτή ήταν η ανταμοιβή του.   

Όταν αυτά έφτασαν στα αυτιά του πρέσβη της Μεγάλης Δύναμης ( Ρωσίας), αυτός στάλθηκε από την Ρωσική κυβέρνηση του, στο πόστο όπου επαιτούσε ο μεγάλος οπλαρχηγός.

Μόλις ο Νικηταράς αντελήφθη τον ξένο μάζεψε αμέσως το απλωμένο χέρι του.

"Τι κάνετε στρατηγέ μου;" ρώτησε ο ξένος

"Απολαμβάνω ελεύθερη πατρίδα" απάντησε υπερήφανα ο ήρωας.

"Μα εδώ την απολαμβάνετε καθισμένος στον δρόμο;" επέμενε ο ξένος.

"Η πατρίδα μου έχει χορηγήσει σύνταξη για να ζω καλά, αλλά έρχομαι εδώ για να παίρνω μια ιδέα πως περνάει ο κόσμος" απήντησε περήφανα ο Νικηταράς.

Ο ξένος κατάλαβε, και διακριτικά, φεύγοντας άφησε να του πέσει ένα πουγκί με χρυσές λίρες.

Ο Νικηταράς άκουσε τον ήχο, έπιασε το πουγκί και φώναξε στον ξένο:" Σου έπεσε το πουγκί σου. Πάρε το μην το βρει κανένας και το χάσεις!!!"

Στις 25 (ή 27) του Σεπτέμβρη του 1849, ο γενναιότερος των γενναίων, πεθαίνει ξεχασμένος, τυφλός και πάμφτωχος.

Βικέλας, Δημήτριος: Η ζωή μου

[… ]

Αρχίζω εκ της παιδικής ηλικίας. Αι αναμνήσεις εκείναι γράφονται ευκολώτερον. Αι πρώται εντυπώσεις διατηρούνται ζωηρότεραι χαράσσονται εις τας πτυχάς της μνήμης, προτού την θολώσουν αι περιπλοκαί και αι μέριμναι του κατόπιν βίου, ώστε ενθυμούμεθα ακριβέστερον τας λεπτομερείας των παλαιοτέρων συμβάντων. Τα νώτερα επέρχονται και παρέρχονται αλεπάλληλα, και ταχύτερον λησμονούνται. Ούτω και όσα αντκείμενα βλέπομεν διατρέχοντες δια σιδηροδρόμου ευρείας πεδιάδας: τα απέχοντα οικήματα ή δέντρα μας παρακολουθούν επί πολύ, ενώ τα πλησιέστερα μόλις τα διακρίνομεν φεύγοντα βιαίως προς τα οπίσω.

Εν γένει, ο βίος ομοιάζει δια σιδηροδρόμου, ότε καθήμεθα έχοντες τα νώτα προς την μηχανήν. Βλέπομεν τα όρη, τους ανθρώπους. Είτε βραδέως, είτε ταχέως, τα πάντα μένουν οπίσω, καθόσον ημείς προχωρούμεν. Διατηρούμεν κατά το μάλλον ή ήττον συγκεχυμένας τας εντυπώσεις των και γνωρίζομεν εν συνόλω πόσον δρόμον διηνύσαμεν, πόσην απόστασιν διετρέξαμεν. Αλλά δεν βλέπομεν τα προ ημών, δεν γνωρίζομεν οποία προσκόμματα, οποίους κινδύνους ενδέχεται να εύρη α’ιφνης η αμαξοστοιχία, ούτε αν πώς θα φθάσωμεν εις το τέρμα. Και φερόμεθα εν τούτοις προς τα εμπρός με τα νώτα εστραμμένα προς το άδηλον τούτο τέρμα. (Βιβλιοθήκη Νεοελληνικής Γραμματείας, ειδική έκδοση για την εφημ. Το Βήμα, σσ. 6-7)

Νέο σχολείο, παλαιό σχολείο, Σχολείο;

Θανάση Τσαγκρή, Η άδολη ματιά.

Από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μέχρι τους σύγχρονους ερευνητές και μελετητές της φιλοσοφίας, τους κοινωνιολόγους και τους ιστορικούς, από όλους ανεξαιρέτως τους ερευνητές της ανθρώπινης φύσης ομολογείται , ότι ή ασφάλεια και ή πρόοδος της ελεύθερης πολιτείας εδραιώνονται στην πνευματική ανάπτυξη και ηθική μόρφωση των πολιτών, με μια φράση στην «εθνική αγωγή». Και επίσης εξ ορισμού δεχόμαστε ότι αυτή η «εθνική αγωγή» έχει τρία κέντρα, κατ' ανιούσα κλίμακα: την οικογένεια, το σχολείο, την Κοινωνία. Φαίνεται όμως, ότι θεωρούμε κατ΄εξοχήν κέντρο της το σχολείο πιστεύοντας ότι αυτό εξασκεί τη μέγιστη επίδραση και επί των άλλων δύο.

Αυτό ιστορικά αποδεικνύεται (και επαληθεύεται σήμερα) από το ότι προς το σχολείο στρεφόταν πάντοτε η προσοχή των μεγάλων πολιτικών ή εθνικών αναμορφωτών και το σχολείο αναδείχθηκε ό καλύτερος αγρός της εθνικής αναγέννησης μετά από κάθε ταλαιπωρία, εξουθένωση ή και συμφορά.

Ό γάλλος Καρνώ άρχισε προ του 1815 το έργον της εθνικής ανάπλασης «μέσω» και «δια» του σχολείου. Το έργο αυτό ανέκοψε η ήττα του Βατερλώ και στη συνέχεια κατέστησε αναπόφευκτο ή πανωλεθρία του Σεντάν (πόλης της Β. Γαλλίας). Και ό μέγας Φίχτε από τα συντρίμμια της Ιένας (πόλης της κεντρικής Γερμανίας) δημιούργησε την δημοτική εκπαίδευση της Γερμανίας, που απετέλεσε το φυτώριο της εθνικής ενότητας των Γερμανών τα επόμενα πενήντα χρόνια.

Στην Ελλάδα, οι αγωνιστές από την έναρξη του Αγώνα σκέφθηκαν πώς να συμπήξουν και να παγιώσουν την ελευθερία της πατρίδας με εθνικό εργαλείο την Αγωγή. Έτσι η Εθνική Συνέλευση που έγινε στο Άστρος ψήφιζε την ίδρυση σχολείων, ό γέροντας Κοραής έγραφε από το Παρίσι ότι «τότε μόνον δύναται νά καυχηθή το έθνος, ότι έχει φώτα, όταν τα φώτα εινε σκορπισμένα και διαμερισμένα εις όλους τούς πολίτας» και ο διορατικός αλλά ατυχής Καποδίστριας έθετε τις βάσεις μιας στερεής εθνικής αγωγής με κριτήριο τις αληθινές ανάγκες των ανθρώπων που καθοδηγούσε, όπως σοφά με τα ανάλογα κριτήρια είχε σχεδιάσει στα ελβετικά καντόνια.

Ακολούθησαν τα πομπώδη νομοθετήματα περί παιδείας τής βαυαρικής αντιβασιλείας που μεταφυτεύθηκαν από την γερμανική ιδιοσυγκρασία στη λεηλατημένη από τη δουλεία και στερημένη ελληνική ψυχή. Η στοιχειώδης εκπαίδευση (δημοτική) ορίστηκε υποχρεωτική με νόμο του 1834 και πέρασαν πολλά χρόνια (μόλις το 1976) για να ελέγχεται συστηματικά η ελλιπής φοίτηση και η μαθητική διαρροή. Πολλές δεκαετίες πέρασαν από τότε. Σχεδόν κάθε δεκαετία και μία μεταρρύθμιση. Κάθε φορά το εισηγητικό κείμενο για την ψήφισή της διατυπώνει το ίδιο πράγμα: «Η θέληση του ανθρώπου να προοδεύει είναι αναπότρεπτος φυσικός νόμος». Γι΄ αυτό και κάθε προσπάθεια που αποβλέπει σε παρέκκλιση από αυτό το νόμο, οδηγεί τον άνθρωπο σε δυστυχία. Η διαδικασία της αυτοπραγμάτωσης των μελών μιας κοινωνίας χρειάζεται προδιαγεγραμμένο σχέδιο και όχι παραπαίουσα έμπνευση σχολαστικών ή πρωτοποριακών στενών ομάδων ή κύκλων. Κάθε φορά που παρουσιάζεται όμως ζήλος και αγάπη από την επίσημη πολιτεία για την ανάπτυξη της «καθόλου παιδεύσεως τού Έθνους», όπως έλεγαν οι λογοτέχνες μας τον 19ο αι. παρουσιάζονται και όλοι εκείνοι που χρησιμοποιούν τις θέσεις τους για την υπονόμευση της εκπαιδευτικής οργάνωσης. Η ηθική και πολιτική μόρφωση των πολιτών είναι αναπόδραστη ανάγκη σε ένα δημοκρατικό καθεστώς, όπου ο λαός μετέχει με καθολική ψηφοφορία σε επιλογές των κυβερνώντων, στις ενοχές που προκύπτουν από τις πράξεις τους, στα οράματά τους που τον συνθλίβουν ή τον συνεπαίρνουν. Αν δεν συντελείται μόρφωση, τότε το έθνος που αντιπροσωπεύονται από τον λαό διατρέχει μεγάλο κίνδυνο.

Ο Νουμάς Δροζ, Ελβετός συγγραφέας του 19ου αι. υποστήριζε ότι η ελευθερία που δίνεται σε λαό ατελώς παιδαγωγηθέντα, είναι ίδια με ένα γεμάτο όπλο στα χέρια παράφρονος, που είναι δυνατό και εφικτό να σκοτωθεί.

Ας έχουν λοιπόν «γνώσιν οι φύλακες» της Πολιτείας. Και ας μεριμνήσουν για την οικογένεια, το σχολείο και την κοινωνία σαν να είναι αδιαίρετα και ομοούσια (για να είμαστε και στο πνεύμα των ημερών).

Ελευθέριος Βενιζέλος: την κοινήν γνώμην [...]

Δυστυχώς η εθνική πολιτική της Ελλάδος, σε σχέση τουλάχιστον με την Τουρκία, δεν μας αφήνει και πολλά περιθώρια για να …πέσουμε απ’ τα σύννεφα. [...]

Βρισκόμαστε στο 1930. Μόλις έχει υπογραφεί το Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας (με πρωτοβουλία της Ελλάδος). Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, προτείνει, το 1934, τον Κεμάλ Ατατούρκ, τον άνθρωπο που κατέσφαξε και υποστήριξε κάθε βιαιοπραγία στη Μικρασιατική καταστροφή,ως υποψήφιο για το Νόμπελ Ειρήνης. Η κίνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου αποσκοπούσε στο να εκφράσει το «ευχαριστώ» του προς τον Κεμάλ, επειδή συνφώνησε και συνυπέγραψε το Σύμφωνο!

Την εποχή εκείνη, ο Κεμάλ είχε να αντιμετωπίσει τους ισλαμιστές που αντιδρούσαν στις μεταρρυθμίσεις του (όπως κατάργηση αραβικού αλφάβητου, οθωμανικού ημερολογίου κ.ά.) και προκαλούσαν σοβαρά προβλήματα στην πολιτική του με την επιρροή τους. Οι ισλαμιστές έβρισκαν καταφύγιο στην Δυτική Θράκη, όπου οι κεμαλιστές ανάμεσα στον μουσουλμανικό πληθυσμό που εξαιρέθηκε, ήταν μια ασήμαντη μειοψηφία.

Εδώ να υπενθυμίσουμε ότι σύμφωνα με τα κριτήρια (του νικητή Κεμάλ) για τις ανταλλαγές των των πληθυσμών:
1. Οι πληθυσμοί της Δυτικής Θράκης εξαιρέθηκαν με βάση το θρήσκευμα (μουσουλμάνοι) και όχι την όποια εθνική καταγωγή. Πρόκειται δηλαδή για μια θρησκευτική μειονότητα και όχι εθνική.
2. Οι πληθυσμοί της Κωνσταντινούπολης εξαιρέθηκαν με βάση την εθνική καταγωγή (Έλληνες) και όχι το θρήσκευμα (χριστιανοί). Πρόκειται δηλαδή για μια εθνική μειονότητα και όχι θρησκευτική.
Είναι εύληπτο ότι οι ισλαμιστές έβαζαν πάνω απ’ όλα τη θρησκεία τους και μετά την όποια καταγωγή τους. Ήταν δηλαδή, πρώτα μουσουλμάνοι και μετά ο,τιδήποτε άλλο, αποτελώντας έτσι κατάσταση και οντότητα, σύμφωνη με τις επιταγές και το περιεχόμενο της συνθήκης της Λωζάνης.

Κατ’ απαίτηση, λοιπόν, του Κεμάλ, ο Ελευθέριος Βενιζέλος εκδιώκει τους αντικεμαλικούς ισλαμιστές από τη Θράκη, αντικαθιστά το αραβικό αλφάβητο που χρησιμοποιούσαν οι μουσουλμάνοι, με το τουρκικό της κεμαλικής Τουρκίας, και ταυτόχρονα εισάγει από την Τουρκία, βιβλία και δασκάλους για την εκπαίδευση των μουσουλμάνων της Θράκης. Δασκάλους, που στα πλαίσια της «εκπαίδευσης», καλλιεργούσαν την φιλοτουρκική στάση και την τουρκική εθνική συνείδηση στους κόλπους της μουσουλμανικής μειονότητας. Χάριν μάλιστα της ελληνοτουρκικής «φιλίας», ο Βενιζέλος επιβάλλει και τον «εκσυγχρονισμό» της ενδυμασίας των μουσουλμάνων, απαγορεύοντάς τους να φοράνε φέσι και φερετζέ. Το κύριο δηλωτικό δηλαδή της θρησκευτικής τους υπόστασης.

Ο Βενιζέλος μάλιστα, δεν φάνηκε να πτοείται από τις αντιδράσεις του πολιτικού και της κοινής γνώμης, λέγοντας στη Βουλή: «Την κοινήν γνώμην, αν δεν την έχω σύμφωνον, εννοώ να τη διαπαιδαγωγήσω και όχι να παρασύρομαι από αυτήν».

Πηγές: Εθνικόν Ίδρυμα Ελευθέριος Βενιζέλος, απ' όπου η φωτογραφία που απεικονίζει την ιερουργία και  την ταφή νεκρών της καταστροφής και ιστολόγιο:http://www.pare-dose.net/?p=3587

Vladimir Kush

Πρόκειται για ένα σύγχρονο ζωγράφο, γεννημένο στη Ρωσσία το 1965. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι εκφράζει τον «μεταφυσικό ρεαλισμό». Εγώ λέω: Ελάτε να δούμε και να συζητήσουμε γι' αυτή την τεχνοτροπία που με ιδιοτυπία αποτυπώνει οικείες εικόνες απλών πραγμάτων της καθημερινότητας. Γράψετε τα σχόλιά σας, αφού όμως προηγουμένως δείτε την ιστοσελίδα του.

O Ελληνισμός της Ελβετίας και η εθνική επέτειος της 25ης Μαρτίου

Στη Γενεύη γιόρτασε χθες ο Ελληνισμός της Ελβετίας την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου. Ο εορτασμός περιελάμβανε κατάθεση στεφάνου στην προτομή του μεγάλου φιλέλληνα Ζαν Γκαμπριέλ Εϊνάρ, δοξολογία στον Ιερό Ναό του Αποστόλου Παύλου στο Σαμπεζί και απαγγελία ποιημάτων από τους μαθητές του ελληνικού σχολείου Γενεύης. Στην τελετή κατάθεσης στεφάνου στην προτομή του τραπεζίτη Ζαν Γκαμπριέλ Εϊνάρ, που κινητοποίησε το φιλελληνικό στοιχείο της Eλβετίας και της Ευρώπης γενικότερα για την ηθική και υλική στήριξη της ελληνικής επανάστασης και του νεότευκτου κράτους υπό τον κυβερνήτη Καποδίστρια, μίλησαν ο πρόεδρος του ελληνο-ελβετικού συλλόγου Γενεύης «Jean Gabriel Eynard», Διονύσης Μυλωνάς, και η δήμαρχος της Γενεύης, Σαντρίν Σαλερνό, η οποία τόνισε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να δείξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη προς την Ελλάδα, που περνάει σήμερα δύσκολες στιγμές. Στη δοξολογία, ο γενικός πρόξενος, Ν. Μπάζας, ανέγνωσε το εορταστικό μήνυμα του Πρόεδρου της Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια, προς τους απόδημους Έλληνες. Στις εορταστικές εκδηλώσεις παρέστησαν ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδος στον ΟΗΕ Γενεύης, πρέσβης Γεώργιος Κακλίκης, η δήμαρχος της Γενεύης, Σαντρίν Σαλερνό, ο γενικός πρόξενος της Ελλάδος στη Γενεύη, Νικόλαος Μπάζας, ο μητροπολίτης Ελβετίας Ιερεμίας, εκπρόσωποι των ομογενειακών συλλόγων της Γενεύης και πλήθος Ελλήνων που ζουν στην ελβετική πόλη.
Με την ευκαιρία του εορτασμού της εθνικής επετείου, ο Σύλλογος Ελληνίδων Κυριών Γενεύης διοργανώνει αύριο ομιλία του καθηγητή Πολιτικής και Πολιτισμικής Γεωγραφίας στη Σορβόννη και στη Σχολή Ανατολικών Γλωσσών στο Παρίσι, Γεωργίου - Στυλιανού Πρεβελάκη, με θέμα «Από την Επανάσταση στο Κράτος: ο ρόλος της Αθήνας»

Διαβάστε περισσότερα: http://www.i-reportergr.com/2011/03/25_3578.html#ixzz1HvNSsnib

"history boys" και ελληνική πραγματικότητα

Τι είναι η ιστορία;"... "Ένα γαμημένο πράγμα μετά από το άλλο" απαντάει ένας από τους οκτώ μαθητές κάποιου σχολείου του Sheffield σε ερώτηση της καθηγήτριας. Είναι αρχές της δεκαετίας του '80 και αυτοί οι μαθητές προετοιμάζονται για να δοκιμάσουν την τύχη τους στην απόκτηση μιας πολυπόθητης θέσης στα πανεπιστήμια του Cambridge ή Oxford. Ένας νέος καθηγητής αναλαμβάνει να μεταβάλει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της εργατικής τάξης που ως καταβολές έχει η ομάδα. Οι μέθοδοί του διαφέρουν από τις μεθόδους του πληθωρικού καθηγητή που ως τώρα είχαν τα παιδιά, ο οποίος παρουσιάζει μια ιδιαίτερη έλξη για τους μαθητές του. Από το θέατρο και με πληθώρα βραβείων έρχεται το «The History Boys», με τον Alan Bennet να υπογράφει και το σενάριο της ταινίας και τον δημιουργό του εξαιρετικού «Center Stage» να κρατάει τα σκηνοθετικά ηνία. Με διθυραμβικές ως επί το πλείστον κριτικές από το Βρετανικό τύπο, η επιτυχία της ταινίας φαίνεται σίγουρη, τουλάχιστον στην Αγγλία. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι οι εξαιρετικές ερμηνείες ολόκληρου του cast και ιδίως του Richard Griffiths. Από την άλλη ο σκηνοθέτης δεν κατορθώνει να αποφύγει τη στατικότητα που αποκαλύπτει την θεατρική προέλευση του εγχειρήματος και η ταινία δε μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα από το παρελθόν της. Αυτή η Αγγλική εκδοχή του «Dead Poet's Society» με το έντονο gay twist κατά καιρούς κουράζει με το διανοουμενίστικο χαρακτήρα της όταν μάλιστα κάποια στοιχεία προβάλλονται με κατ' εξοχήν και απολύτως επιμελημένο θετικό τρόπο. Μπορεί κάποιες σκηνές, όπως αυτή της εκμάθησης της Γαλλικής υποτακτικής υπό την προσποίηση των μαθητών ότι βρίσκονται σε οίκο ανοχής ή αυτή της επίσκεψης στο γειτονικό αρχαιολογικό χώρο να ξεχωρίζουν, το σίγουρο είναι πάντως ότι το «The History Boys» "δεν πρόκειται να γράψει ιστορία" υποστηρίζει το cinemanews. Τέλος πάντων, δείτε το. κακό δεν κάνει να το γνωρίζετε, όσοι σαν εμένα προετοιμάζουμε παιδιά στην ιστορία!!!